अमेरिका–इरान–इजरायल युद्ध: पश्चिम एसियामा द्वन्द्व नवौं दिनमा

पश्चिम एसियामा अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको युद्ध नवौं दिनमा प्रवेश गरेको छ। द्वन्द्व झन् तीव्र बन्दै गएको छ र स्थिति सामान्य हुन अझै धेरै टाढा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरू बताउँछन्।

फेब्रुअरी २८ मा संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले इरानमा बमबारी गरेका थिए। अमेरिकाले यसलाई “पूर्व–प्रत्यारोपणात्मक आक्रमण” (pre-emptive strike) भन्दै व्याख्या गरेको छ। इजरायलले उक्त सैन्य कारबाहीलाई “अपरेशन लायन्स रोअर” नाम दिएको छ भने अमेरिकाले “अपरेशन एपिक फ्युरी” नाम दिएको जनाएको छ।

खामेनीको मृत्यु र इरानको बदला

आक्रमणपछिका हमलाहरूमा इरानका सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनी मारिएको दाबी गरिएको छ। त्यसपछि तेहरानले इजरायल र अमेरिकामाथि मात्र नभई अमेरिकी सैन्य अड्डा रहेको छिमेकी खाडी राष्ट्रहरूमाथि पनि बदला लिने चेतावनी दिएको छ।

इरानले ती आक्रमणलाई “अमेरिकी क्षेत्र”माथिको आक्रमणका रूपमा जायज ठहराएको छ, किनकि केही खाडी राष्ट्रहरूले अमेरिकी सैन्य अड्डा राखेका छन्।

ट्रम्पको चेतावनी

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धबारे प्रतिक्रिया दिँदै “भारी र सटीक बमबारी आवश्यक परेसम्म निरन्तर जारी रहने” बताएका छन्। यो सैन्य कारबाही इरान र अमेरिकाबीच चलिरहेको आणविक वार्ताको बीचमै भएको हो।

यो घटना इजरायलले इरानविरुद्ध १२ दिने युद्ध सुरु गरेको करिब आठ महिनापछि भएको बताइएको छ।

लेबनानमा पनि तनाव

यसैबीच इजरायलले लेबनानमा रहेको हिजबुल्लाहमाथि पनि आक्रमण सुरु गरेको छ। हिजबुल्लाहले खामेनीको मृत्युको बदला लिने घोषणा गरेपछि क्षेत्रीय तनाव झन् बढेको छ।

इरानको शीर्ष नेतृत्वले अमेरिकासँग कुनै पनि वार्ताको सम्भावना अस्वीकार गरेको छ र नयाँ सर्वोच्च नेताको चयनबारे छलफल गरिरहेको जनाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको चिन्ता

युद्ध लम्बिँदै जाँदा विश्व समुदायमा चिन्ता बढेको छ। भारतसहित विभिन्न देशहरूले कूटनीतिक समाधान खोज्न आग्रह गरेका छन्। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सैन्य द्वन्द्वले स्थायी शान्ति ल्याउन नसक्ने भन्दै वार्ता र संवादमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने बताएका छन्।

हाल पश्चिम एसियामा युद्ध कहिलेसम्म जारी रहने र यसले क्षेत्रीय शान्तिमा कस्तो प्रभाव पार्ने भन्ने प्रमुख प्रश्न बनेको छ।