4
अन्तर्राष्ट्रिय वायु गुणस्तर मापन गर्ने संस्था IQAirका अनुसार आज पनि काठमाडौं विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहरको सूचीमा पहिलो स्थानमा परेको छ।
बुधबार बिहान मापन गरिएको वायु गुणस्तर सूचकांक (AQI) अनुसार काठमाडौंको एक्यूआई १६६ पुगेको छ, जुन सबै वर्गका मानिसका लागि अस्वस्थकर मानिन्छ।
हालसम्मको विवरणअनुसार दोस्रो स्थानमा ढाका रहेको छ, जहाँ एक्यूआई १६५ मापन गरिएको छ। त्यस्तै तेस्रो स्थानमा कोलकाता रहेको छ, जहाँ एक्यूआई १५९ रहेको छ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयको चिन्ता
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीका अनुसार वायु प्रदूषणले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्ने भएकाले सम्बन्धित मन्त्रालयहरूलाई निरन्तर ध्यानाकर्षण गराइएको छ।
उनका अनुसार स्वास्थ्य मन्त्रालयको कार्यक्षेत्र मुख्य रूपमा मानव स्वास्थ्य भएकाले प्रदूषण नियन्त्रणका लागि वन तथा वातावरण मन्त्रालय लगायतका निकायलाई सक्रिय हुन आग्रह गरिएको छ।
स्वास्थ्यमा गम्भीर असर
डा. बुढाथोकीका अनुसार प्रदूषित हावामा रहेका कणहरू छाला, आँखा र श्वासप्रश्वासमार्फत शरीरभित्र प्रवेश गर्छन्। यसले क्यान्सर, श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्या, मुटु रोग तथा अन्य दीर्घ रोगको जोखिम बढाउँछ।
सावधानी अपनाउन सुझाव
स्वास्थ्य विज्ञहरूले वायु प्रदूषण बढेका बेला केही सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन्:
- प्लास्टिकजन्य पदार्थ नजलाउने
- प्रदूषण मापदण्ड पूरा गरेका सवारीसाधन मात्र प्रयोग गर्ने
- सम्भव भएसम्म विद्युतीय सवारीसाधन प्रयोग गर्ने
- बिहान र साँझ अत्यधिक प्रदूषण हुने भएकाले आवश्यक नभएसम्म बाहिर ननिस्किने
- बाहिर जाँदा मास्क र शरीर ढाक्ने कपडा प्रयोग गर्ने
वायु गुणस्तरको मापदण्ड
सामान्यतया हावामा पीएम २.५ को मात्रा प्रतिघनमिटर ५० भन्दा तल भएमा हावा स्वस्थ मानिन्छ।
- ५१–१०० : सामान्य प्रदूषण
- १०१–१५० : संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थकर
- १५१–२०० : सबैका लागि अस्वस्थकर
काठमाडौं उपत्यकामा पछिल्ला दिनहरूमा धुलो, धुवाँ र डढेलोका कारण प्रदूषण उच्च स्तरमा पुगेको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार विश्वभर हरेक वर्ष करिब ७० लाख मानिस वायु प्रदूषणसँग सम्बन्धित रोगका कारण मृत्यु हुने गर्छन्। विभिन्न अध्ययनअनुसार नेपालमा मात्रै हरेक वर्ष करिब २६ हजार मानिसको मृत्यु वायु प्रदूषणका कारण हुने गरेको छ।
प्रतिक्रिया