बीबीसी वर्ल्ड सर्भिस अन्तर्गतको बीबीसी आई इन्भेस्टिगेशन्सले सार्वजनिक गरेको अनुसन्धानअनुसार, नेपालका पूर्व प्रहरी महानिरीक्षक चन्द्रकुवेर खापुङले गत वर्ष सेप्टेम्बर ८ मा काठमाडौंमा भएको प्रदर्शनका क्रममा घातक हतियार प्रयोग गर्न आदेश दिएको दाबी गरिएको छ।
राजधानी काठमाडौंमा भएको उक्त घटनामा १९ जनाको ज्यान गएको थियो। मृतकमध्ये १७ वर्षीय श्रीयम चौलागाईं पनि रहेका थिए। बीबीसीले परीक्षण गरेको भिडियो प्रमाणअनुसार उनी निहत्था अवस्थामा भीडबाट टाढा जाँदै गर्दा टाउकोको पछाडिबाट गोली लागेको देखिन्छ।
‘पिटर १’ कल साइनको खुलासा
बीबीसीले फेला पारेको प्रहरीको आन्तरिक कागजातअनुसार ‘पिटर १’ कल साइन प्रयोग गर्ने व्यक्तिले कर्फ्यु लागू भएको १० मिनेटपछि “आवश्यक बल प्रयोग गर्न” आदेश दिएका थिए। स्रोतका अनुसार उक्त कल साइन तत्कालीन आईजीपी खापुङले प्रयोग गर्ने गरेको थियो।
खापुङले आफूले आदेश दिएको विषयमा प्रत्यक्ष अस्वीकार नगरेको उल्लेख गरिएको छ। नेपाल प्रहरीले भने सरकारी सुरक्षा समितिको स्वीकृति र कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेपछि मात्र यस्तो निर्णय गरिएको दाबी गरेको छ।
घटनाको पृष्ठभूमि
राजनीतिक भ्रष्टाचारविरुद्ध ‘जेनजी’ युवा अभियानका रूपमा सुरु भएको प्रदर्शनले व्यापक रूप लिएको थियो। सामाजिक सञ्जालमा संगठित युवाहरूले संसदबाहिर प्रदर्शन गर्ने आह्वान गरेका थिए।
घटनापछि व्यापक आक्रोश फैलिएको थियो। भोलिपल्टै तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिएका थिए।
टाइमलाइनका मुख्य बुँदा
- बिहान माइतीघर मण्डलामा हजारौं युवाहरू भेला भए।
- संसद वरपर ब्यारिकेड तोडिएपछि तनाव चर्कियो।
- कर्फ्यु घोषणा गरियो र अश्रुग्यास, लाठीचार्ज तथा रबरको गोली प्रयोग गरियो।
- त्यसपछि प्रत्यक्ष गोली प्रहार सुरु भएको बीबीसीको दाबी छ।
पछिल्लो अवस्था
घटनापछि देशव्यापी विरोध प्रदर्शन चर्कियो। हिंसात्मक झडप, आगजनी र प्रतिआक्रमणका घटनामा थप ७७ जनाको ज्यान गएको उल्लेख छ।
तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखक, पूर्व प्रधानमन्त्री ओली, पूर्व आईजीपी खापुङ र प्रमुख जिल्ला अधिकारी छविलाल रिजालले जिम्मेवारी अस्वीकार गरेका छन्।
घटनाबारे सार्वजनिक छानबिन प्रक्रिया जारी रहेको जनाइएको छ। मृतकका परिवारले न्यायको माग गरिरहेका छन्।
प्रतिक्रिया