रसायनशास्त्र नोबेल २०२५: जापान, अमेरिका र अस्ट्रेलियाका वैज्ञानिकलाई मेटल–अर्गानिक फ्रेमवर्क्सको अविष्कारका लागि सम्मान

फन्ट परिवर्तन गर्नुहोस:

  • change font
  • change font
  • change font

स्टकहोम — यस वर्षको रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार जापान, अमेरिका र अस्ट्रेलियाका वैज्ञानिकलाई प्रदान गरिएको छ। स्वीडेनको रोयल स्वीडिश एकेडेमी अफ साइन्सेजले बुधबार जापानका सुसूको कितागावा, अस्ट्रेलियाका रिचार्ड रोबसन र अमेरिकाका उमर एमआरलाई पुरस्कार दिने घोषणा गरेको छ।

तीनै वैज्ञानिकले मिलेर यस्तो अणु बनाएका छन्, जसमा ठूलाठूला खाली भाग हुन्छन्, जसले ग्यास र अन्य रासायनिक पदार्थ सजिलै पारित गर्न सक्छ। यी संरचनालाई मेटल–अर्गानिक फ्रेमवर्क्स (MOFs) भनिन्छ। यसमा विशेष प्रकारका क्रिस्टलहरू हुन्छन्, जसलाई विशेष रूपमा डिजाइन गरेर कुनै वस्तु समात्ने, भण्डारण गर्ने वा रासायनिक गतिविधि तीव्र पार्ने कार्यमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

MOFs को प्रयोग मरुभूमिको हावाबाट पानी सङ्कलन गर्न, कार्बनडाइअक्साइड सफा गर्न, विषाक्त ग्याँसहरू सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्न र औद्योगिक रासायनिक प्रक्रियामा सुधार गर्न सकिन्छ।

विजेताहरूले ११ करोड स्विडेनी क्रोन, गोल्ड मेडल र प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन्। पुरस्कारको राशि तीनै जनाबीच बराबर बाँडिनेछ। यस पुरस्कार समारोह १० डिसेम्बर, २०२५ मा स्टकहोममा आयोजना हुनेछ।