नेपाल राष्ट्र बैंकले ५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको चेक साटेर नगद झिक्न नपाइने नयाँ व्यवस्था लागू गरेको छ। यस अनुसार, ५ लाखभन्दा बढी रकम झिक्दा अनिवार्य रूपमा एकाउन्ट पेयी चेक वा सम्बन्धित व्यक्तिको खातामा जम्मा गर्नुपर्नेछ।
यसअघि १० लाखसम्मको नगद कारोबार सम्भव थियो, तर अहिले केन्द्रीय बैंकले त्यस सीमा ५ लाखमा झारेको छ। सरकारले यस कदममार्फत सम्पत्ति शुद्धीकरण र मनी लाउन्डरिङ नियन्त्रणमा मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरु पौडेलका अनुसार, परिवारिक सामाजिक कार्य वा व्यापार मार्फत नगद संकलन गर्न यस व्यवस्था लागू हुँदैन। तर बैंक, कम्पनी, फर्म वा संस्थाको नाममा खिचिएका चेक भुक्तानी अनिवार्य रूपमा एकाउन्ट पेयी चेक मार्फत गर्नुपर्नेछ।
विशेष परिस्थितिमा, कुनै निक्षेपकर्ताले औचित्य देखाएमा ५ लाखभन्दा बढीको नगद भुक्तानी गर्न सकिने छ। यस्ता भुक्तानीको मासिक विवरण अद्यावधिक गर्नुपर्ने नियम पनि लागू गरिएको छ।
लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूले पनि मनी लाउन्डरिङ रोकथाम ऐन २०६४ अनुसार ५ लाखभन्दा बढी रकम भुक्तानी गर्दा अनिवार्य रूपमा खातामार्फत चेक प्रयोग गर्नुपर्ने छ।
यस कदमले नेपालको नगद कारोबारमा पारदर्शिता बढाउने र वित्तीय प्रणालीलाई मजबुत बनाउन मद्दत पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।









प्रतिक्रिया